Vlak voor vertrek

Zaterdagavond zijn we naar het Hippocrates museum op Kos geweest. Hier was een bijeenkomst voor de vrijwilligers van alle NGO’s die actief zijn op Kos en PACE (=Parlementary Assembly of the Council of Europe). We hadden ons hoofd niet echt staan naar een rondleiding door een museum en de rest van de bijeenkomst was ook nogal slaapverwekkend (het meeste werd in Grieks gezegd en dan vertaald naar het Engels). Alle organisaties kregen een soort oorkonde, als blijk van waardering voor alle hulp. Verder gingen we foto’s kijken van de vluchtelingen op Kos. Alsof wij niet weten hoe dat eruit ziet. Duidelijk is dat er budget is voor hulp, maar dat de plaatselijke overheid dit wel moet aanvragen. En die werkt nog niet echt mee. De voorzitter van de delegatie, mevrouw Doris Fiala, leek oprecht bewogen met de situatie en sprak mooie woorden. Ze haalde een Joodse gezegde aan: “If you saved a life, you saved the world” en zei dat je iets van je onschuld verliest als je deze vluchtelingen in de ogen kijkt. Jaap heeft na afloop nog even met haar staan praten. En we zijn als team met haar op de foto geweest. (Zie ook: http://assembly.coe.int/nw/xml/News/News-View-EN.asp?newsid=5842&lang=2)

IMG-20151025-WA0006

Zondagochtend om 6:00 uur gingen we bootjes spotten. En we hebben er best veel gezien. Allereerst zagen we een groep vluchtelingen langs de kant van de weg staan die net waren aangekomen. We zagen dat er al een andere hulporganisatie bij was, dus we zijn verder gereden. Vanuit de auto kregen we al een ander bootje in het oog. We bleven deze tijdens het rijden in de gaten houden. Toen we aankwamen bij ‘the lighthouse’ werd het bootje net opgepikt door de kustwacht. Door de verrekijker konden we zien hoe de vluchtelingen aan boort van het schip klommen. Vrij snel daarna zagen we een zwart puntje in de verte. Een bootje met vluchtelingen. In eerste instantie ging hij vrij snel, maar daarna leek hij niet vooruit te komen. We konden zien dat de boot heel vol zat. Even later verscheen er rechts van deze boot een ander zwart puntje. Sommigen twijfelden even of dit wel een bootje met vluchtelingen was, maar al vrij snel werd duidelijk dat dit het wel het geval was. Ook deze boot zat erg vol. We hielden beide bootjes in de gaten door de verrekijker. Het eerste bootje leek maar niet dichterbij te komen. Het tweede bootje kwam echter vrij vlot onze kant op. Waar zou het precies uitkomen? We dachten van een klein stukje verderop, dus we reden met de bus die kant op. Toen we daar eenmaal waren kwam de boot heel snel dichterbij. We konden al zien hoe de vluchtelingen juichend hun armen in de lucht staken. Jaap heeft daar een filmpje van gemaakt. We renden erop af en hielpen de vluchtelingen met uitstappen. Sommigen wilden dat zo snel doen, dat ze niet wachtten tot de boot op de kant getrokken was, maar in het water sprongen. Zelf hadden we ook een natte broek en schoenen, maar het zeewater was niet zo koud gelukkig. De boot had een goede motor en de vluchtelingen hadden dan ook maar anderhalf uur gevaren. (In tegenstelling tot andere vluchtelingen die wel zeven uur lang gepeddeld hebben voor ze werden opgepikt door de kustwacht.) Toen iedereen eruit was deelden we water en mueslirepen uit. Anthony, een Franse fotograaf die erbij was, telde 46 mensen die van de boot kwamen. Er waren 4 vrouwen en 1 kind bij. En de mensen kwamen uit verschillende landen. Iedereen was blij en opgelucht en sommigen belden even naar huis. De genoemde fotograaf hebben we de afgelopen week meerdere keren ontmoet en hij heeft mooie foto’s gemaakt (zie http://ajean.photography/portfolio/kos-le-cycle-infernale/).

20151025_072518

IMG-20151025-WA0027

DSC_0518

Eén van de bootvluchtelingen bloede uit zijn duim, dus de medische tas die we bij ons hadden kwam goed van pas. De man riep al ‘oeh’ en ‘aah’ als ik er alleen maar naar keek. Dus ik zei dat hij op de grond moest gaan zitten. Toen ik het doekje dat om zijn duim gebonden zat eraf haalde, kwam er een flinke jaap tevoorschijn die nog bloedde. Gelukkig was ik zo wijs geweest om handschoenen aan te doen. Ik vertelde dat ik de wond ging schoonmaken en dat hij even zijn kiezen op elkaar moest zetten. Maar hij leek bijna van zijn stokje te gaan, toen ik de wond ontsmette met betadine. Ik vroeg een paar anderen om achter hem te gaan zitten en hem in de gaten te houden. Ik heb een paar gaasjes op de wond gedaan en er vervolgens verband om gewikkeld. Toen zijn duim eenmaal lekker ingepakt zat, werd ik meerdere keren door hem bedankt. (Dat hoefde echt niet, het was maar een kleine moeite. En ik vond het fijn dat ik iets voor hem kon betekenen.) De man leek opeens weer wat meer praatjes te krijgen. Ik denk dat hij gewoon niet tegen bloed kon.

Toen de eerste nood geledigd was, pakten we de verrekijker om te zien hoe het met het andere bootje ging. Die leek nog even ver weg te zijn als eerst. We gaven de mannen met natte schoenen slippers en deelden ook een paar droge broeken en handdoeken uit. Daarna ging de groep op weg Kos-stad. Wij ruimden de rommel op die achter gelaten was en gooiden de zwemvesten op een hoop. Het bootje dat we gezien hadden werd eindelijk opgepikt door de kustwacht. Onderhand was het 8:15 uur.

DSC_0522

We hebben verhalen gehoord over mensen die 1200 euro betaalden voor de overtocht. Dat ze met 50 man in een klein rubberbootje moesten, ontdekten ze pas bij het instappen. Wie dat niet ziet zitten is sowieso zijn geld kwijt en meestal is dat genoeg om toch aan boord te gaan. Maar het komt ook voor dat iemand echt niet wil en dan met een pistool bedreigd wordt om in te stappen. Als je bedenkt dat er 45 tot 50 mensen op de bootjes gepropt worden en dat ze ruim 1000 euro per persoon betalen kun je wel uitrekenen dat een mensensmokkelaar grof geld verdient en schandelijk misbruik maakt van de kwetsbaarheid van vluchtelingen. Als je dan ook nog even bedenkt dat er in die anderhalf á twee uur dat wij stonden te kijken al vier bootjes aangekomen waren (dus zo’n 200 vluchtelingen), dan begrijp je wellicht dat deze stroom niet op gaat houden als het weer slechter wordt. Mensen zijn wanhopig en dan maakt het niet uit of het regent of dat de zon schijnt.

We keken nog even met de verrekijker over de zee, maar we zagen geen andere bootjes met vluchtelingen meer. We reden terug naar Kos-stad en zwaaiden onderweg naar de vluchtelingen die er liepen. We haalden een broodje bij de bakker en gingen naar Italiamo voor koffie. Daar kwamen we voor de laatste keer als team bij elkaar. We vertelden wat we die ochtend gezien hadden en al gauw werd het tijd om afscheid te nemen. We kregen van iedereen een knuffel, we wensten het team succes bij het verdere werk en zij wensten ons een goede thuisreis. Je wordt in korte tijd hecht als je samen heftige dingen meemaakt. We hopen elkaar weer te zien op 21 november. In het hotel trokken we snel droge kleren aan en stopten we de laatste spullen in de koffer. Bij het uit checken hoorden we dat drie nieuwe vrijwilligers in hetzelfde hotel slapen. Eén van hen was net aangekomen, dus we maakten nog even een praatje met haar. Wel fijn om even degene te zien die je opvolgt. Dat geeft vertrouwen dat het werk door gaat. Al snel arriveerde onze taxi.